Diagnoza ADHD u dorosłych – lepiej zrozum siebie i swój sposób funkcjonowania
Masz wrażenie, że trudno Ci utrzymać koncentrację, nawet kiedy naprawdę zależy Ci na wykonaniu zadania? Odkładasz obowiązki do ostatniej chwili, zapominasz o terminach albo potrzebujesz dużo energii, żeby zorganizować rzeczy, które innym przychodzą z łatwością?
Takie doświadczenia mogą mieć różne przyczyny. U części osób wiążą się z ADHD, u innych mogą wynikać m.in. z przewlekłego stresu, trudności emocjonalnych, zaburzeń lękowych czy obniżonego nastroju. Profesjonalna diagnoza ADHD pozwala przyjrzeć się tym doświadczeniom szerzej, poznać ich historię oraz sprawdzić, co może wpływać na Twoje codzienne funkcjonowanie.
W Schematice prowadzimy diagnozę osób dorosłych w Krakowie i online. Diagnoza ADHD przeprowadzana w naszym gabinecie ma charakter wieloetapowy i jest dopasowana do indywidualnej sytuacji każdej osoby.
Czym jest ADHD i jak je zdiagnozować?
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, należy do zaburzeń neurorozwojowych. Można spotkać również określenie utożsamiane z ADHD, czyli zespół hiperkinetyczny. Obraz tego zaburzenia może być bardzo różny, dlatego u osoby dorosłej nie zawsze na pierwszy plan wysuwa się widoczna nadpobudliwość.
U części osób dominują zaburzenia uwagi i problemy z koncentracją. U innych bardziej widoczna jest impulsywność, trudność z regulowaniem własnej aktywności, wewnętrzny niepokój czy nadpobudliwość. Objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej mogą wpływać na pracę, naukę, relacje, wykonywanie codziennych obowiązków oraz odpoczynek.
Diagnoza dorosłych wymaga spojrzenia nie tylko na aktualne symptomy ADHD, ale również na ich historię i wpływ na różne obszary życia. W przypadku diagnozy ADHD istotne jest sprawdzenie, czy obserwowane trudności były obecne także wcześniej i w jaki sposób zmieniały się na kolejnych etapach życia.
Ocena objawów ADHD może obejmować takie obszary jak: zaburzenia uwagi, problemy z koncentracją, trudności w organizacji i planowaniu, impulsywność, nadpobudliwość, zaburzenia funkcji wykonawczych, zaburzenia pamięci roboczej.
Pojedyncze symptomy ADHD nie wystarczają jednak, aby zdiagnozować ADHD. Profesjonalna diagnoza ADHD nie opiera się wyłącznie na wykonaniu jednego testu psychologicznego. Ważne jest poznanie historii objawów, ich nasilenia oraz tego, jak wpływają na funkcjonowanie pacjenta w pracy, nauce, relacjach i codziennych obowiązkach. Pełna diagnoza pozwala również sprawdzić, czy obserwowane trudności mogą mieć inne lub dodatkowe przyczyny.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę ADHD?
Warto rozważyć diagnozę ADHD, jeśli od dłuższego czasu zauważasz u siebie powtarzające się trudności, które wpływają na Twoje codzienne życie.
Możesz pomyśleć o konsultacji, jeśli:
Niektóre osoby zaczynają zastanawiać się nad możliwością diagnozy dopiero w dorosłości. Przez wiele lat mogą próbować rekompensować swoje trudności większym wysiłkiem, silną kontrolą, rozbudowanymi systemami organizacji albo pracą pod presją czasu.
W takiej sytuacji również warto rozważyć diagnozę ADHD. Proces diagnozy dorosłych może pomóc sprawdzić, z czego wynikają obserwowane problemy i czy podobny sposób funkcjonowania był obecny już wcześniej. Nierozpoznane lub nieleczone ADHD może wiązać się z utrzymującymi się trudnościami w różnych obszarach życia. Nie oznacza to jednak, że każda osoba mająca problemy z koncentracją czy organizacją ma ADHD.
Nie musisz samodzielnie wiedzieć, czy spełniasz kryteria rozpoznania. Temu właśnie służy proces diagnostyczny ADHD prowadzony przez specjalistę.
Jak wygląda diagnoza ADHD krok po kroku?
Diagnoza ADHD przeprowadzana w Schematice składa się z kilku etapów. W podstawowym wariancie obejmuje minimum 4 spotkania, jednak jej długość może być różna w zależności od ilości zebranego materiału oraz indywidualnej sytuacji osoby zgłaszającej się na diagnozę. Taki schemat diagnozy pozwala przyjrzeć się zarówno aktualnemu funkcjonowaniu, jak i historii zgłaszanych objawów.
Proces diagnostyczny nie jest więc pojedynczym testem. Pełna diagnoza polega na stopniowym zbieraniu i analizowaniu informacji, które pozwalają lepiej zrozumieć sposób funkcjonowania danej osoby.
1. Wstępny wywiad diagnostyczny
Pierwszym etapem jest spotkanie trwające około 50 minut. To przestrzeń na spokojne opowiedzenie o tym, co sprawiło, że zacząłeś_aś rozważać diagnozę.
Podczas konsultacji specjalista psycholog zbiera podstawowe informacje dotyczące:
Celem pierwszego spotkania jest również zaplanowanie dalszych etapów. Dzięki temu proces diagnozy dorosłych może zostać dopasowany do indywidualnej sytuacji pacjenta.
Koszt pierwszego spotkania: 250 zł.
2. Pogłębiony wywiad diagnostyczny DIVA-5
Kolejnym etapem jest pogłębiony wywiad diagnostyczny ADHD z wykorzystaniem DIVA-5. DIVA-5 ma formę ustrukturyzowanego wywiadu prowadzonego przez specjalistę, pozwala szczegółowo przyjrzeć się występowaniu symptomów ADHD obecnie oraz we wcześniejszych etapach życia, a także sprawdzić ich wpływ na różne obszary funkcjonowania. Wywiad pozwala szczegółowo przyjrzeć się występowaniu symptomów ADHD obecnie oraz we wcześniejszych etapach życia, a także sprawdzić ich wpływ na różne obszary funkcjonowania.
Podczas rozmowy specjalista może pytać między innymi o:
Na przeprowadzenie DIVA-5 przewidujemy zazwyczaj 2 spotkania. W zależności od ilości materiału i indywidualnej sytuacji pacjenta może być potrzebne również trzecie spotkanie. Koszt standardowego etapu DIVA-5: 500 zł za dwa spotkania. Jeżeli potrzebne będzie dodatkowe spotkanie, jego koszt wynosi 250 zł.
3. W razie potrzeby – poszerzenie diagnostyki
W przypadku diagnozy ADHD ważne jest sprawdzenie, czy zgłaszane objawy mogą wynikać również z innych trudności. Niektóre zaburzenia psychiczne u dorosłych mogą wiązać się z problemami z koncentracją, energią, organizacją czy regulowaniem emocji. Zdarza się również, że różne trudności współwystępują.
Dlatego proces diagnozy zaburzeń może zostać poszerzony o ocenę innych obszarów funkcjonowania. Może dotyczyć to m.in. zaburzeń lękowych, zaburzeń depresyjnych, zaburzeń afektywnych, wahań nastroju, zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, trudności związanych z osobowością.
Zaburzenia lękowe czy zaburzenia depresyjne mogą wpływać m.in. na koncentrację, poziom energii i sposób wykonywania codziennych obowiązków. Podobnie zaburzenia afektywne, wahania nastroju czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą wymagać uwzględnienia podczas szerszej oceny funkcjonowania.
Pełna diagnoza pozwala dzięki temu przyjrzeć się temu, czy zgłaszane objawy są związane z zaburzeniem neurorozwojowym, innymi zaburzeniami psychicznymi u dorosłych czy współwystępowaniem kilku trudności.
W razie potrzeby specjalista może zaproponować dodatkowe narzędzia diagnostyczne lub odpowiednio dobrany test psychologiczny. Każde ewentualne poszerzenie diagnostyki jest wcześniej omawiane z pacjentem – zarówno pod względem celu, jak i dodatkowego czasu oraz kosztów.
4. Spotkanie podsumowujące i opinia psychologiczna
Po zakończeniu części diagnostycznej odbywa się spotkanie podsumowujące. Trwa ono około 30–50 minut.
Podczas spotkania specjalista omawia: wyniki przeprowadzonego procesu, wnioski diagnostyczne, sposób rozumienia zgłaszanych trudności i rekomendacje dotyczące dalszych kroków. Po zakończeniu procesu otrzymujesz również opinię psychologiczną zawierającą podsumowanie diagnozy.
Postawienie diagnozy opiera się na całym zebranym materiale, a nie na wyniku pojedynczego testu. Jeżeli zebrane informacje pozwalają na postawienie diagnozy ADHD, pacjent otrzymuje również opinię psychologiczną zawierającą podsumowanie przeprowadzonego procesu.
Jeżeli po zakończeniu diagnostyki wskazana będzie konsultacja psychiatryczna, otrzymasz taką rekomendację. Specjalista psychiatra może następnie ocenić potrzebę dalszego postępowania medycznego. Koszt spotkania podsumowującego wraz z opinią to 250 zł.
[Schematika nie posiada obecnie psychiatry w swoim zespole, dlatego konsultacje psychiatryczne oraz ewentualna farmakoterapia ADHD odbywają się poza naszą placówką.]
Co daje diagnoza ADHD?
Celem diagnozy nie jest wyłącznie uzyskanie odpowiedzi na pytanie: „Czy mam ADHD?”. Diagnoza psychologiczna pozwala przede wszystkim lepiej zrozumieć sposób własnego funkcjonowania oraz uporządkować doświadczenia i trudności, które czasem towarzyszą osobie przez wiele lat.
Postawienie diagnozy może pomóc:
Diagnoza psychologiczna ADHD może być początkiem dalszej pracy. Psychoedukacja pomaga lepiej poznać własny sposób funkcjonowania, natomiast w zależności od potrzeb kolejnym krokiem może być psychoterapia, konsultacja psychiatryczna lub inne formy wsparcia. Jednym z podejść, które może być wykorzystywane w dalszej pracy psychoterapeutycznej, jest psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT). Celem dalszej pracy może być między innymi rozwijanie sposobów radzenia sobie z organizacją, planowaniem, impulsywnością czy regulowaniem codziennych obowiązków.
Czas trwania, cena i formy spotkań
Podstawowy proces diagnostyczny składa się z minimum 4 spotkań.
Podstawowy schemat diagnozy
Wstępny wywiad diagnostyczny
– około 50 minut – 250 zł
Spotkanie podsumowujące wraz z opinią psychologiczną
– około 30–50 minut – 250 zł
Pierwsze spotkanie DIVA-5
– 250 zł
Drugie spotkanie DIVA-5
– 250 zł
Podstawowy koszt procesu wynosi od 1000 zł. Jeżeli przeprowadzenie DIVA-5 będzie wymagało dodatkowego spotkania lub potrzebna będzie szersza diagnostyka różnicowa, proces może się wydłużyć. Koszt każdego kolejnego spotkania diagnostycznego wynosi 250 zł.
O ewentualnym rozszerzeniu procesu i związanych z nim kosztach dowiesz się wcześniej podczas rozmowy ze specjalistą.
Nie stosujemy jednego, sztywnego pakietu diagnozy ADHD, ponieważ liczba potrzebnych spotkań może różnić się w zależności od sytuacji konkretnej osoby. Jeśli spotykasz się z określeniem pakiet diagnostyczny ADHD, w Schematice podstawowy proces obejmuje minimum 4 spotkania i może zostać rozszerzony po wcześniejszym omówieniu.
Forma spotkań
Diagnoza może być prowadzona stacjonarnie w Krakowie, online i w formie hybrydowej. Dzięki temu forma spotkań może zostać dopasowana do Twojej sytuacji i możliwości.
Dlaczego warto wybrać diagnozę w Schematice?
Zależy nam na tym, aby profesjonalna diagnoza ADHD nie ograniczała się do wykonania testu i przekazania wyniku. Patrzymy na zgłaszane problemy w szerszym kontekście, uwzględniając historię osoby, jej aktualne funkcjonowanie oraz inne czynniki, które mogą wpływać na doświadczane objawy.
Diagnoza ADHD przeprowadzana w Schematice pozwala zebrać informacje z kolejnych etapów procesu i spojrzeć na funkcjonowanie pacjenta całościowo.
Co nas wyróżnia?
Diagnoza online
W Schematice możliwa jest również online diagnoza ADHD. Online diagnoza jest rozwiązaniem dla osób, które mieszkają poza Krakowem, przebywają za granicą albo z innych powodów preferują spotkania zdalne. Proces odbywa się według tego samego ustalonego schematu – rozpoczyna się od wstępnego wywiadu, następnie przeprowadzany jest pogłębiony wywiad DIVA-5, a po zakończeniu części diagnostycznej odbywa się spotkanie podsumowujące.
Czy przed diagnozą trzeba się przygotować?
Jeżeli posiadasz wcześniejszą dokumentację psychologiczną, dokumentację psychiatryczną, wyniki wcześniejszych diagnoz, inne materiały dotyczące swojego funkcjonowania, możesz przynieść je na spotkanie lub przesłać specjaliście.
Jeżeli nie masz takich dokumentów albo nie wiesz, czy posiadane materiały będą przydatne, możesz ustalić to podczas konsultacji. Nie jest również wymagane, aby na pierwsze spotkanie przychodził z Tobą rodzic, partner czy inna osoba bliska.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o diagnozę ADHD u dorosłych
Zrób pierwszy krok, aby umówić diagnozę ADHD
Nie musisz przed pierwszym spotkaniem wiedzieć, z czego dokładnie wynikają Twoje trudności ani samodzielnie rozstrzygać, czy spełniasz kryteria rozpoznania. Jeżeli od dłuższego czasu obserwujesz u siebie problemy z koncentracją, organizacją, impulsywność lub masz poczucie, że codzienne funkcjonowanie wymaga od Ciebie znacznie więcej wysiłku, możesz zacząć od rozmowy ze specjalistą.
Podczas pierwszego spotkania przyjrzymy się Twojej sytuacji, historii zgłaszanych trudności oraz wspólnie ustalimy, jak powinien wyglądać dalszy proces diagnostyczny oraz pomożemy Ci zdiagnozować adhd.
Chcesz umówić diagnozę ADHD w Schematice – stacjonarnie w Krakowie, online lub w formie hybrydowej? Wybierz dogodny termin spotkania.
